जीवितं – ऐहिकं पारत्रिकं च

अस्मिन् श्लोके धर्ममर्मज्ञः कश्चित् कविः विभिन्नजनानां ऐहिक-पारलौकिक जीवितं कथं भवति इति वर्णयति।

राजपुत्र चिरं जीव मा जीव मुनिपुत्रक ।
जीव वा मर वा साधो व्याध मा जीव मा मर ॥

rAjaputra ciraM jIva mA jIva muniputraka |
jIva vA mara vA sAdho vyAdha mA jIva mA mara ||

राजपुत्रः यावज्जीवति तावत् सुखमनुभवति । किन्तु, मरणानन्तरं तस्य दुःखं निश्चितं यतः प्रजापापफलं तेन भोक्तव्यमेव । अतः तस्य कृते जीवितं मरणात् वरं इति कविः वदति ।

मुनिपुत्रः यावज्जीवति तावत् क्लेशमनुभवति यतः तेन वृतशतानां अनुष्ठानं प्रतिदिनं करणीयमस्ति । मरणात्परं पुण्यकर्मणः तस्य सुखं निश्चितं । अतः तस्य कृते मरणं जीवितात् वरमिति कविः चिन्तयति ।

सज्जनस्य, गृहस्थस्य, लोकहितप्रियस्य इह सुखं जीवनं भवति । परलोके अपि सः सदाचारफलं सुखमनुभवति इत्यतः तस्य कृते मरणजीविते उभे अपि वरणीयौ ।

व्याधस्य इह परत्र च सुखं नास्ति इत्यतः कविर्वदति “व्याध मा जीव मा मर” इति ।

एक उत्तर दें

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदले )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदले )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदले )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदले )

Connecting to %s