“वसुधैव कुटुम्बकम्” – किमेतत् छलं वा?

गतमासे “वसुधैव कुटुम्बकम्” इति विषयमधिकृत्य लेखनमेकं अतीव चिन्तोद्दीपकं एकस्मिन् जालपुटे दृष्टवान् । लेखकस्य नाम भरतेन्दुः । लेखनस्यास्य संकेतः एषः अस्ति – http://bharatendu.com/2008/08/30/the-hoax-called-vasudhaiva-kutumbakam-1/

लेखकः वदति यत् “वसुधैव कुटुम्बकम्” इत्येतद् न कस्मिन्नपि वेदे, उपनिषदि, पुराणे, स्मृतिग्रन्थे उपलभ्यते। वचनमेतत् पंचतन्त्रे, हितोपदेशे चैव दृश्यते – तदपि न कोऽपि महात्मनः उपदेशः, किंतु कश्चित् दुष्टः शृगालः एकं हरिणं वञ्चयित्वा तं निहत्य खादितुं एतद् वाक्यं वदति.

अतः “वसुधैव कुटुम्बकम्” इत्येतद् न महद्वाक्यं परन्तु कस्यचन नीचस्य वाक्यम्। एतत्सत्यं अजानन् प्रणब् मुखर्जी वर्यः वदति “भारतस्य वैदेशिका नीतिः “वसुधैव कुटुम्बकम्” इति – कियत् मूर्खत्वमेतत्।

भरतेन्दु वर्यस्य एतत् लेखनं भागत्रयात्मकम् अस्ति। भवते लेखनमेतत् कौतुकवत् भवेत् इति मन्ये।